Darłowo, 19 października 2015 roku
W sobotę 17 października 2015 na terenie jednostki wojskowej w Darłówku zachodnim w Klubie 44. Bazy Lotnictwa Morskiego odbyło się uroczyste spotkanie członków Związku Byłych Żołnierzy Zawodowych i Oficerów Rezerwy Wojska Polskiego z okazji jubileuszu 50. lecia Lotnictwa Zwalczania Okrętów Podwodnych w Darłowie.
Udział wzięło w nim ponad 60 oficerów i podoficerów na czele z byłym dowódcą garnizonu Darłowo (1983- 1986) kontradmirałem pil. Zbigniewem Smolarkiem, który w latach 1995 - 2005 dowodził Brygadą Lotnictwa Marynarki Wojennej. W projekcji multimedialnej pokazano historię darłowskiego lotnictwa zwalczania okrętów podwodnych i ludzi, którzy ją tworzyli.
Historia lotnictwa ZOP w Darłowie rozpoczęła się pół wieku temu. W październiku 1965 z dostarczonych z ówczesnego ZSRR śmigłowców Mi-4ME sformowano klucz śmigłowców zwalczania okrętów podwodnych, którym dowodził kpt. pil. Jan Ciechoński. Rok później jednostka została wyposażona w samoloty An-2, przeznaczone do lotów patrolowych. Pierwsze śmigłowce typu Mi-2RM zostały wprowadzone do służby w 1968 r. Już w 1977 r. wytypowano grupę pilotów, nawigatorów i techników przeznaczonych do szkolenia na nowym typie śmigłowca. W jej skład weszło pięć załóg. Dowódcy załóg: T. Dec, W. Depka, R. Kowiel, A. Podlasiewski, W. Spodzieja. Drudzy piloci: M. Gola, S. Markowicz, W. Pasik, Z. Ślepowroński, Cz. Woźniak. Nawigatorzy: W. Abramczuk, S. Czarnecki, J. Kaczmarek, A. Leszczyński, J. Panfil. Wytypowano też grupę techników, którzy przechodzili jedynie szkolenie teoretyczne. Szkolenie odbyło się w bałtyckiej bazie rosyjskiej floty w Donskoje. Załogi miały powrócić do Polski nowymi śmigłowcami Mi-14PS, ale ich zakup odroczono o trzy lata. Drugą grupę załóg przeszkolono okresie od 17 listopada 1980 do 23 maja 1980. W ich składzie byli dowódcy: S. Ciołek, W. Depka, M. Gola, S. Markowicz, W. Pasik, Ślepowroński, M. Wysocki, drudzy piloci: K. Bańkowski, L. Chorbatowicz, W. Czerniawski, R. Sak, H. Siewierski, S. Szymański, Cz. Woźniak, nawigatorzy: W. Abramczuk, S. Czarnecki, J. Kaczmarek, A. Leszczyński, J. Panfil, T. Pietkiewicz, K. Rymer, technicy: F. Bieńkowski, H. Kaczmarek, S. Maraśkiewicz, K. Markowski, H. Michalczyk, W. Steckiewicz, T. Wincel, R. Wójcik.
W lipcu 1981 roku eskadra otrzymała pierwszych sześć śmigłowców typu Mi-14PŁ. Kolejna szóstka śmigłowców trafiła do Darłowa w końcu października 1983. W lipcu 1983, zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego eskadrę przeformowano w 16. Pułk Lotnictwa Specjalnego MW, składający się z eskadry ratowniczej i ZOP. Pierwsze śmigłowce Mi-14PS przebazowano z byłego ZSRR do Darłowa w lutym 1984 roku. Z dniem 1 lipca 1988 pułk został zlikwidowany. Sprzęt i personel jednostki wszedł do nowo powstałego 7. Pułku Lotnictwa Specjalnego z miejscem bazowania w Siemirowicach i Darłowie. Taki stan trwał do lipca 1991, kiedy utworzono 40. Eskadrę Zwalczania Okrętów Podwodnych i Ratownictwa. Aktem z dnia 23 września 1994 P rezydent RP nadał jednostce sztandar, który ufundowało społeczeństwo regionu Darłowa. W związku z powstaniem Brygady Lotnictwa MW z dniem 1 lipca 1995 na bazie rozformowanej eskadry utworzono dwie nowe jednostki: 2. Dywizjon Lotniczy oraz 4. Batalion Zabezpieczenia. W celu podkreślenia więzi z 28. Eskadrą Lotnictwa Ratowniczego oraz ze społeczeństwem Darłowa, we wrześniu 1998, decyzją MON dywizjon otrzymał nazwę wyróżniającą „Darłowski". Po ośmiu latach, wraz z kolejną restrukturyzacją lotnictwa MW 1 stycznia 2003 r., 2. Dywizjon Lotniczy przeformowano w 29. Eskadrę Lotniczą. Decyzją MON z dnia 7 kwietnia 2005 r. 29. Darłowska Eskadra Lotnicza przejęła i kontynuuje tradycje poprzednich jednostek lotniczych. Swoje święto jednostka obchodziła 23 września.
Pod koniec 2010 r. eskadra została rozformowana i włączona w strukturę 44. Bazy Lotnictwa Morskiego Marynarki Wojennej. W strukturę jednostki włączono również 30. Kaszubską Eskadrę Lotniczą stacjonującą na lotnisku w Siemirowicach i 29. Darłowską Eskadrę Lotniczą stacjonującą na lotnisku w Darłowie. Grupa Lotnicza Siemirowice jest wyposażona w samoloty patrolowo - rozpoznawcze An-28B1R i An-28B1RM Bis, samoloty monitoringu ekologicznego An-28E natomiast Grupa Lotnicza Darłowo wyposażona została w śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ, śmigłowce ratownicze Mi-14PŁ/R i W-3RM „Anakonda" oraz śmigłowce Mi-2. Do głównych zadań bazy należy rozpoznanie i wskazywanie celów okrętom, poszukiwanie, śledzenie i niszczenie okrętów podwodnych, zabezpieczenie ratownicze polskiej strefy poszukiwania i ratownictwa na morzu oraz monitoring ekologiczny Polskiej Strefy Ekonomicznej na Bałtyku. Jednostką dowodzi kmdr pil. Jarosław Andrychowski. 3 listopada 2011 decyzją ministra ON wprowadzono odznakę pamiątkową oraz oznakę rozpoznawczą 44 Bazy Lotnictwa Morskiego. Natomiast 10 sierpnia 2012 jednostka otrzymała sztandar, a od 8 października 2013 przyjęła wyróżniającą nazwę „Kaszubsko-Darłowska".
Po odwiedzeniu lotniska i hangaru bardzo dobrze o swoich śmigłowcach MI14-PŁ wypowiadali się piloci i nawigatorzy. Spędziły one tysiące godzin w powietrzu potwierdzając swą niezawodność i wysokie walory bojowe. Biorąc udział w taktycznych ćwiczeniach na szczeblu krajowym i w ramach NATO spisywały się doskonale. Jednak na zakończenie spotkania darłowscy fachowcy powiedzieli „Mamy nadzieję, że Polska wkrótce zakupi nowoczesne bojowe śmigłowce zdolne do działania w każdych warunkach pogodowych.
L. Walkiewicz