Darłowo, 14 września 2009 roku
W 512 rocznicę największej powodzi w dziejach Darłowa około 300 osób uczestniczyło w sobotę wieczorem w błagalno - pokutnej procesji w Darłowie, związanej z „Morskim Niedźwiedziem", jaki nawiedził miasto 16 września 1497 roku. Z zapisków kronikarza darłowskiego klasztoru Kartuzów wynika, że Darłowo nawiedził wówczas „Niedźwiedź Morski", który zdaniem współczesnych naukowców mógł być rodzajem niezwykle rzadkiego na Bałtyku tsunami.
Mnich z zakonu Kartuzów tak opisał to wydarzenie: „Ósmego dnia po Narodzinach Maryi, roku 1497, w piątek w południe, zerwał się sztorm z północnego - zachodu i trwał do późnego wieczora wywołując powódź. W Darłówku zostały całkowicie zniszczone nabrzeża portowe, paraliżując na długi czas handel. Ich odbudowa pociągnęła za sobą wysokie koszty. Prawie wszystkie domy zostały rozmyte, wszystko bydło potonęło, a rzeczka (Lutowa łącząca Wieprzę z jeziorem Kopań) została zapiaszczona. Cztery cumujące w porcie statki, w tym duży „Kreyer" zostały wyrzucone na ląd. Jeden koło Żukowa Morskiego, dwa koło klasztoru kartuzów, jeden aż w pobliżu kaplicy Św. Gertrudy. W klasztorze woda stała w krużgankach i w kościele do wysokości ołtarzy. Sad mnichów został zniszczony, a ich piwo i wino zepsute tak, że nikt nie chciał go pić. W ogrodach przed miastem, po spłynięciu wody, znaleziono wiele ryb, a kapusta dostała od słonej wody słonawego posmaku. W okolicznych wsiach, szczególnie w Żukowie utonęło kilka osób.
Ucierpiało również samo miasto: w spichlerzach nad rzeką było pełno wody i wiele towarów się zmarnowało, okna w kościele zostały rozbite, w kościele parafialnym spadła część dachu z wieży, runęło też przedbramie Bramy Wieprzańskiej. Przewrócony został wiatrak we wsi Krupy. W Kościele, pleban i burmistrz, ogarnięci wielkim strachem, ślubowali każdego roku w owym dniu, świętować po uroczystym nabożeństwie i ku chwale Boga, Najświętszej Maryi i wszystkich świętych, przejść z procesją wokół miasta, przy czym rada miała nieść ufundowaną piękną świecę woskową i rozdzielać jałmużnę."
Ustanowiona w 1497 r. procesja - odbywała bez przerwy do 1945 r. Potem jej zabroniono. Dopiero w 1991 r. wznowił ten sposób proszenia Boga, o to, żeby podobne klęski żywiołowe nigdy więcej nie nawiedziły miasta, franciszkanin O. Janusz Jędryszek, ówczesny proboszcz parafii p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej. Tegoroczna procesja pod przewodnictwem biskupa pomocniczego diecezji koszalińsko - kołobrzeskiej Pawła Cieślika przeszła ulicami Darłowa z kościoła św. Gertrudy do Kościoła Mariackiego, gdzie odprawiono mszę świętą. Jak zwykle tak i teraz świecę ufundowaną przez samorząd nieśli naprzemian burmistrz Arkadiusz Klimowicz i przewodniczący RM Zbigniew Grosz.
Według doktora Andrzeja Piotrowskiego ze szczecińskiego Zakładu Regionalnej Geologii Pomorza Państwowego Instytutu Geologicznego kataklizm, jaki nawiedził 512 lat temu Darłowo był nie tyle efektem trzęsienia ziemi, do którego doszło wtedy w oddalonych o 500 km okolicach jeziora Wener w Szwecji, ile spowodowanego przez nie gwałtownego osuwania się dna morza, co doprowadziło do eksplozji metanu uwięzionego w tworzących dno warstwach. To właśnie od towarzyszących eksplozjom pomruków zjawisko nazywano „Niedźwiedziem Morskim". Według szacunków dra Piotrowskiego, darłowski port w 1497 r. rozmyły fale o wysokości dochodzącej do 20 metrów. Obliczenia te naukowiec oparł na wizji terenowej domniemanego miejsca gdzie został wyrzucony statek w pobliżu kościoła Św. Gertrudy wzniesionego na wzgórzu o wysokości 22 m n.p.m.
Leszek Walkiewicz